Elinde Sinema Makinası Olan Adam

dzigo-vertovdan-gercegin-belgeseli-film-kamerali-adam-7.jpg
Bir gözüm ben. Mekanik bir göz. Ben, makina, size ancak benim görebileceğim bir dünyayı açıyorum. Kendimi bugün de, bundan sonra da insana özgü o hareketsizlikten kurtarıyorum. Hiç durmadan hareket ediyorum. Nesnelere yaklaşıp onlardan uzaklaşıyorum. Süzülüp altına giriyorum onların. Koşan bir atın ağzı boyunca koşuyorum. Düşen, yükselen nesnelerle birlikte düşüp kalkıyorum ben de. Karmakarışık hareketler, en karmaşık biçimler içinde hareketleri sıraya kaydederek dönen benim: Makina.
Zaman ve yer sınırlamalarından kurtulmuşum; evrenin her bir noktasını, bütün noktalarını, nerede olmalarını istiyorsam ona göre düzenliyorum. Benim yolum, dünyanın yepyeni bir biçimde algılanmasına giden yoldur. Böylece size bilinmeyen bir dünyayı açıyorum.
Dziga Vertov

Göz Kapaklarımdan Başarısızlığımın Tahliyesi

Gfcggxxthvj.jpg
Zehri bir yaygarayla koparttı içinden, düştü dilinden serzenişleri. Bir kez daha küçük düşürdü beni.
Bunlara katlanmak için karşılığında hiçbir şey almıyorum. Neden hala yanındayım diye binlerce kez ayna karşısında derin sohbetlere kalkıştım, fakat bir yansımayla sohbet pek derinleşemiyor ne yazık. Her seferinde birkaç sudan sebep bulup geçiştirdim, soru sormaya mecalim kalmayana dek yüzümü inceledim. İnceledikçe kendimden, yüzümden, benliğimden tiksindim.
Aynaya belli bir süreden fazla bakınca aynadaki yüzü tanıyamaz hale geliyor insan. Bu da kim oluyor diye bir soru geliyor zihnimin derinliklerinden.
Sen bensin, ben benim, biz beniz, her birimiz birer soluk beniz.
Kafam hafif dumanlıydı, nereden geldiğini bilmediğim bir ses, belki bir hissiyat tarafından yönlendiriliyordum.
Bir kez vurdum kafamla aynaya, tedirgindim, bilmediğim bir evin kapısını çalar gibi. İkinci daha cüretkardı, bir komşuydu kapının ardındaki, yoğurt istiyordum, annem akşama ıspanak yaptı, yoğurtsuz yiyemiyordu küçük kardeşim. Üçüncü bir hınçtı sanki, aldatılan bir erkeğin hesap sormak için yumrukladığı bir kapı, kapının ardında arsız bir kadın vardı. Tam o anda kırıldı ayna.
Ben acımadım nefsime, ayna acımadı yüzüme, kesti göz kapaklarımı, on dört dikiş yakıştırdı o hassas yere bir saniyede.
Şimdi herkes neden yaptın diye soruyor. Cevap bekliyorlar, mantıklı bir açıklama istiyorlar, sanki bana göre mantıklı olan şeyler onlara  göre de mantıklıymış gibi.
Herkes gitsin, bir kişi kalsın yanımda, o da eğilsin de kulağına söyleyeyim bir neden.
Kanımda keskin bir başarısızlık var, aksın gitsin istedim, bu kibri içimden ancak böyle tahliye edebilirdim.

Dertlere Deva İşçiliği

IMG_5420.JPG
Bir dert sarmaşığı sardı etrafımızı ve nasıl kurtulacağımızı bilmiyorduk bu sıkışmışlıktan. Bir batakta çırpınıyor, çırpındıkça batıyor, battıkça bağırıp çağırıyorduk o meşru isimleri. Her birimiz dudaklarımızı akşamdan kalma küfürlerle kanatıp, gül diziyorduk dizelerimize ve kimse kimseyi tanımıyordu o meşhur olan meşru saatlerde. Kimsecikler yoktu, kimseler kimseleri sevmek için -tanımasa da sevmek için- çabalamıyordu.
O anda mı çıkagelmişti o meşru isimlerin sahibi bilemedik. Çekti bir tankerin küçücük deposuna koca bataklığı. Çığlıklarımız, haykırışlarımız hem öksüz hem yetim kaldı birden, annesi tarafından yetimhane kapılarına yahut cami avlularına terk edilmiş piçler gibi. Kimdi bu zamansız sahip? Fosforlu ceketiyle bir çöpçüyü andırıyordu, fakat bir ayağı topal. Belediyenin engelli kontenjanından girmiş işe belli dedi içimizden biri. “Ruhumuzun yolları önüne engel, örülen duvarlara düşmanlığından belli.” Ah şu meşhur tatlıcılar, viran kasaplar, devrin kaplumbağaları, kana susamış sivrisinekler. Şimdi kökü kurumuş bataklıkta hep birlikte bir çamur banyosundan medet umuyor gibi görünüyorduk, bedenimizin gayrimeşru ağrılarına.
Yarı tanrılara söz geçmiyor, volkanlar çağlamıyor, darağacı daha sevimli görünmüyor gözlerimize. Sevgi taşlandıkça (toplumun toplu günah çıkarma törenine dönüşmüş bir eylem) çığlıklara boğulan, fakat günahı çıkmayan, bir yosmaymış, şimdi ağlasak da, can çekişsek de, hatta ve hatta ölsek de çağlamıyor yarım kalmışlığımız.
Gündelik kepazeliklerimiz, ateşten gürzlerimizin altında ezilsin, bekliyoruz.

Yer Altında Ruh Sergisi

IMG_0256.JPG
Ben! Ben kimim? Nerede hiçliğim?
Yüzüm nerede? Nerede benliğim?
Karşında et, kemik, kandan bir kukla gibiyim
Ah şu düşünce iltihaplarım,
Dertlerim!
Binlerce deniz olsa şu sefil bedende,
Dolduracak…
Hiç yer bırakmayacak iniltilerim.
Gülüyorum, çünkü elimde değil,
Ben bir kişi değilim.
Tüm kadınlarda akşam yemeği
Erkeklerde sevgi gibi.
Maktul benim, ellerim!
Eriyen ellerim.
Güzel gözlerin.
Hepsi benim.
Böyle olsun istemedim.
Ölmek diye bir şey varmış,
Ben bunu istemedim.
Sadece az bir derdim vardı.
Gülmek istedim.
Ellerin boğazımda.
Ölümden güzel değilmiş sevgin,
Toprakta, artık belliyim.

Bitmemiş Bir Resme Teslim Oldum, Suçsuzum


Nerede çizildi bu yüzümdeki çizgiler, ne ara yaşlandım bu kadar? Aynaya bakmak gelmiyor içimden. Yerdeki desenleri inceledim bir süre. İnceledikçe inceldim. İplerim koptu belki de dağıldım. Durdu sonra. Dünya durdu, zaman durdu, kalbim durdu. Ne oldu diye soruyorum sana, ne oldu?
Düğmeye mi bastın? Neden asansörü durdurdun? Neyse sormuyorum artık. Kabul, bütün yaptıklarını ve dahi yapacaklarını kabul ediyorum. Ama yine de tek bir şey rica ediyorum senden. Beni tamamla.
Belki havalandırmadan çıkan düzensiz seslerden bir armoni beğendin de dile getiremedin. Parti parti düştün zemine. Güzel dizilsin diye kelimeler ses tellerine, hafifçe öksürdün. Sonra bambaşka şeylerden bahsetmeye başladın. Renklerden, filmlerden, su kaplumbağalarından.
Ki ben utangaçlığıma bir isim bulmak için sözlüklerden yıllarca gözlerimi ayırmamıştım o zaman.
Sen ise asansörü durdurdun. Belki de yanlışlıkla yaptın. Ama bir kere durdurdun. Korkunu gizlemek için mi bunca zaman, bir kere bile yüzüne bakmadığın benimle muhabbet etmek zorunda hissettin. Bu zulme değmezdi ama olsun. Ben gocunmadım, sen de gocunmazsın umarım.
Ben yine çöplerini toplayayım sabahları. Uyanamazsan sorun değil, senin çöplerini akşam da alabilirim. Benim işim bu! Bir de arada resim çizerim. Küçüklükten kalma bir uğraş, iş eğitimi-resim derslerini çok severdim. Öyle güzel yüzler çizemem ama. Senin gibi ruhani tablolar çıkaramam eşantiyon tükenmezlerden.
Olsun ben yine de çizerim. Sadece sen çiziyorsun diye çizerim. Zaten hiç bitiremem resimlerimi. Yarım diye ruhum, sevemem seni. Ama yalnızca sen bitir diye yarım kalabilirim.
Sensiz yaşamak eskizliktir, beni mutluluğa boya! Renk kullanımın önemsiz, beni önemli hissettiğin bir anda pastel zamanlara boya.

Sokak Çocukları ve Eski Dostum Mermer


Ah şu memur düşünceler.
Nerede kaldı yalnızlığımızın orta kahveleri?
Üç kuruş denkleştirip satın alamadık
şu üzerinde yattığımız kaldırımları.
Bilirkişiler gezdi buralarda,
yağmur vardı,
şemsiyeler vardı.
Bir de battaniyeler ıslandıkça
cesetlik iddiaları çağlardı.
-Etrafını çizelim.
Çabuk olun, bir tebeşir bulun.-
İnsan küçükken
ölmekten korkmuyor anlaşılan
ya da bunu bir rolden ibaret zannediyor.
Ayaklarımız acıyor,
kuru yerlerde yağmurun hükmü hiçe sayılıyor.
Fırtına bastırıyor,
bulutlar inancımızı çürütmeye çalışıyor,
sanki bir küf denizinde
ekmek içinden bir sandala binmişiz,
bu derin koku
yavaş yavaş üzerimize siniyor.
Kelimelerimiz bitiyor ne acı.
Tazelemek için gönderilen bardaklardan
haber alamıyoruz.
Nerede kaldı kahveler?
Biz iki orta türk kahvesi söylemiştik.
Korkuların varacağı son liman
Camların üretildiği ortam.
Neden bu bardaklar yarım?
Sana çok alıştım, artık yapamıyorum.
Neredesin sevgili yalınlığım?

Görüntü Devriyesinde Bir Zatın Kimlik Kargaşası


Evvel zaman içinde bir bilmece, sesin kesik,
dikiş gerekli; iğne, iplik, dert ve hiciv.
Aynası kibir, vitrini tahmin, terzisi tenkit
Durma öyle belirsiz, söz ver, şehri ruhsuzlardan özgür
Bir mısra haline getir, tükettiğin heybeden!
Ezil, edebiyatın ruhundan da fakir.
Ruhun devrik, zehrin çiçek bezeli şiir,
dikiş gerekli; iğne, iplik, şan ve kibir.
Cebri kesir, ziyneti teşhir, zihni taksir
Söz ver, şehri şairlerden özgür
Bir kale düzenine getir, azmin haybeden!
Dik dur, ibadetin de başka alengir.

Hastane Koridorlarında Cehennem Kokuları


Kalıp üretmeye muktedir kalıplar
Üzerimdeki; yüzlerce yıllık bir koku
Kemiklere düşman bir ağırlık
Varlık düşmanı yoksulluklarım
Orman dini, kuralları katı
Çıralar ve ruhum arasında
Perçinlenmiş bir bağlantı elemanı var.
Çağdaş yapılar dizilmiş,
Çatıların üzeri bulutlarla çevrili
Bir yağmur bekliyorum beni kendime getirecek
Nereden, nasıl geldin diye sormadan
İçeri buyur edecek
Ağrılarla dizlerim arasında
Kaybedeni değişen daimi bir savaş var.
Bu bir hücre istilası karaciğerimin üzerinde
Doktorların hepsi hemfikir
-Moralini yüksek tut, içinde kalan bir şey varsa yap.-
Hatıralara düşman kalemler
Yara kabuğu gibi düştü ziynet eşyalarım
Nasıl olduğunu bilmeden
Zamanını kestiremeden
İnsan zihni, sınırları değişken
Tarihle, eylemim arasında
Haklı değil ama gerekli bir sürgün var.

Arama Kurtarma Ekiplerine Çağrı; Dostum Bir Masalda Mahsur Kaldı


Devren satılık kafalarda taş devri,
Zırhı delindi, bir kurşun bile değmemişti,
Keman seslerini susturun,
Bir renk daha teninde erimemeli
Dün yeşil, yarın şimdilik çizgi,
Gün dönümü, duvarlarında ruhlar alemi.
Hepsi birlikte bir demet oldu,
Hem de ucuzdu bağları
Şu sirtakileri kimin üzerinde yapıldı
Ses çıkarmadı zavallı, yarım kalmış özü
Bir kez daha, aşağılandı
Hem de ne aşağılanmaydı.
Hayat pahalı artık, yaş aldı başını
Göğsü parçalandı, ne kadar taşlanmıştı
Kurşun seslerini dindirin ne olur
Bir beden daha bu gürültüden irkilmemeli
Ölüsü budandı, parmaksız elleri delil
Tan ağardı, kanı şimdilik kurudu belki
Kül grisi, yavan isteklerin hepsi
Bir buz perisinin bedenindeydi, çizilmişti
Pervanelerin hepsi ateşte
Beni bu bedenden kurtar ey yaradan! dedi.
-Bunca acım yaradan değil,
Ben diye bir bedende sıkıştığımdan.-